21 polskich filmów, które uwielbia Martin Scorsese. Ile z nich widziałeś?

Opublikowano Październik 20, 2015 | przez ZP

CENTURY-OF-CINEMA-A-PERSONAL-JOURNEY-WITH-MARTIN-SCORSESE

Wierzcie lub nie, ale były czasy, kiedy regularnie wypuszczaliśmy w świat produkcje filmowe na najwyższym poziomie. Dowodem tego cykl Martina Scorsese (Taksówkarz, Wściekły Byk, Chłopcy z Ferajny, Gangi Nowego Jorku, Wyspa Tajemnic, Wilk z Wall Street) o nazwie „Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema”. Pokazy odbywały się w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, a o tym dlaczego akurat nasze kino, najlepiej niech opowie sam reżyser:

 

Mocne, prawda? Cieszy człowieka takie docenienie naszych filmów (i trochę boli, że tak się w tej materii pozmieniało na gorsze). Pytanie jednak zasadnicze: na ile potrafimy te arcydzieła sami docenić? Przy dzisiejszej banalnie łatwej dostępności filmów, ile z tych polecanych przez Scorsese wybitnych dzieł widziałeś?

Popiół i diament

AK-owiec dostaje zlecenie na zabicie komunisty. Morderstwo to jednak morderstwo i główny bohater ma z czasem coraz większe rozterki, szczególnie, że w międzyczasie zdąży się zakochać, a także zapoznać się z człowiekiem, którego ma zabić. Brawurowa rola Cybulskiego, film podkreślający trudne dzieje Polski i Polaków tuż po końcu wojny.

Austeria

Pierwszy dzień i pierwsza noc wybuchu I wojny światowej. Zagrożeni pogromem Żydzi chowają się w knajpie „Austeria” u starego, mądrego Żyda. Przekrojowy obraz społeczny Żydów, nieustanne napięcie.

Krzyżacy

Epickie dzieło Forda, czyli jak Polacy kręcili superprodukcje przed pięcioma dekadami.

Przypadek

Linda w roli głównej, choć po prawdzie w roli głównej szczególna, potrójna narracja. Wszystko zależy od tego, czy grany przez Lindę Witek zdąży na pociąg – może zostać albo zwerbowany przez komunistów, zostać opozycjonistą albo pozostać neutralnym.

Barwy ochronne

Kino moralnego niepokoju od Zanussiego. Zderzenie idealisty i skorumpowanego cynika w ujęciu życiowych dylematów, kluczowych wyborów, a także konsekwencji.

Constans

Wszechstronnie utalentowany idealista próbuje zawsze w życiu być uczciwym i prawdomównym, choćby nie wiem jak trudne było zachowanie tej zasady.

Eroica

Czarna komedia poruszająca problematykę mitów bohaterskich i jak często okazują się one wcale nie tak pomnikowe, jak wszyscy uważają. Munk sam powiedział: „W „Eroice” nigdzie nie mówi się źle o bohaterach, nawet jeśli ich czyny są irracjonalne, pokazani oni są zawsze z sympatią, z sentymentem. Wykazaliśmy jedynie nieprzydatność tego typu manifestacji w konkretnych sytuacjach”.

Sanatorium pod klepsydrą

Już sam fakt, że ktoś postanowił sfilmować oniryczną prozę Schulza zasługuje na uznanie, a jeszcze jeśli efekt jest więcej niż udany – czapki z głów.

Iluminacja

Egzystencjalna podróż od Zanussiego. Kto szuka filmu filozoficznego, próbującego odpowiedzieć na najbardziej podstawowe pytania o reguły rządzące życiem i światem, dobrze trafił.

Niewinni czarodzieje

Esencja „młodego Wajdy”. Pełen polotu i świeżości klimatyczny romans-gra pozorów z nastrojową muzyką Krzysztofa Komedy.

Salto

Prowincjonalne miasteczko odwiedza tajemniczy mężczyzna, przedstawiający ludziom różne wersje swojego życia. Jego opowieści burzą życie lokalnej społeczności.

Ostatni dzień lata

Dojrzała kobieta i młody mężczyzna – coś ich zaczyna łączyć, wciąż dzieli wiele. Studium psychologiczne pochylające się nad kilkugodzinnym spotkaniem dwójki osób na plaży.

Człowiek z żelaza

Kontynuacja wątków „Człowieka z marmuru”. Film idealnie wstrzelony czasowo, bowiem w 1981 mówił o bieżących wydarzeniach w Polsce, choćby rodzeniu się Solidarności. Dzieło nazwano z tego względu bezprecedensowym, „zacierającym dystans czasowy między wydarzeniami historycznymi a realizacją filmową”.  Pierwsza w historii Polski złota palma w Cannes.

Matka Joanna od aniołów

Film oparty na opowiadaniu Iwaszkiewicza. XVII wiek, jedna z zakonnic w klasztorze wydaje się być opętana przez diabła. Egzorcysta zamiast „wyleczyć” kobietę, zaczyna się w niej… zakochiwać.

Pociąg

Para przez pomyłkę trafia do wspólnego wagonu sypialnego. Oboje zbliżają się do siebie, dzielą przeżyciami.

Faraon

Superprodukcja z lat sześćdziesiątych – kręcenie „Faraona” trwało aż trzy lata! Nominowany do Oscara obraz był nie tylko widowiskiem, ale także studium psychologicznym jednostki u władzy.

Ziemia Obiecana

W USA mieli swój „American Dream”, a Ziemia Obiecana miała zekranizować „łódzki sen”. Imponujące świadectwo ekscytujących czasów.

Rękopis znaleziony w Saragossie

Jedna z najbardziej cenionych produkcji polskich w historii. Nie tylko Scorsese ją doceniał, ale także wielu innych słynnych reżyserów, tak samo książkę peanami obsypywali słynni autorzy, choćby Susan Sontag.

Krótki film o zabijaniu

Niepokojący Mirosław Baka i film reprezentujący w zestawieniu Dekalog Kieślowskiego. Zdecydowanie jeden z najmocniejszych obrazów tego światowej klasy cyklu, warto docenić nie tylko treść, ale i wizualia.

Trzeba zabić tę miłość

Ona, twardo stąpająca po ziemi, on lekkomyślny. Wspólnie próbują wkroczyć w dorosłe życie.

Wesele

Ale nie Smarzowskiego, tylko ekranizacja lektury Wyspiańskiego – przekrój społeczny Polski lat przełomu wieków XIX i XX, ale mający mieć bardziej uniwersalną wymowę.

***

PS: tak, wiemy, lista Scorsese nie powstała wczoraj, a w 2014 roku. Ilu z was jednak przegapiło jej powstanie, ilu pozostało obojętnym na wyróżnione przez nią filmy? Warto do niej wracać co niniejszym – ku chwale polskiego kina! – czynimy. Wybaczcie zdawkowe opisy, ale każdy z tych filmów zasługuje na osobny artykuł (co być może zrobimy).

Komentarze


Tagi: , , , ,



Back to Top ↑